Độc đáo phong tục đội nón cưới của cô dâu Tày ở Cao Bằng

Ở Cao Bằng, nếu bắt gặp một đoàn rước dâu trên đường, bạn sẽ thấy cô dâu - dù mặc áo chàm truyền thống hay váy cưới hiện đại - đều đội trên đầu một chiếc nón lá. Với người Tày, chiếc nón trong ngày cưới không chỉ để che nắng che mưa, mà mang nhiều ý nghĩa tinh thần, gửi gắm ước nguyện của cả hai bên gia đình.

Cô dâu Tày đội nón ngay khi rời nhà mẹ đẻ

Ở nhiều nơi, cô dâu được mẹ chồng trao nón khi bước đến cổng nhà trai. Nhưng người Tày ở Cao Bằng thì khác: cô dâu đội nón ngay khi vừa bước ra khỏi nhà mình để theo đoàn rước dâu về nhà chồng.

Người đội nón cho cô dâu là anh, em trai ruột hoặc họ hàng thân thiết trong nhà, với mong muốn người chị, người em của mình khi về nhà chồng sẽ có cuộc sống mới vui vẻ, hạnh phúc, chăm chỉ làm ăn và cùng nhà chồng vun đắp gia đình đầm ấm.

Chiếc nón - ước nguyện của cả dòng họ nhà gái

Việc trao nón cũng là cách cả dòng họ nhà gái gửi gắm tâm tư, mong muốn của mình cho con em. Có lẽ vì mang ý nghĩa lớn như vậy, giây phút trao nón cho cô dâu thường là khoảnh khắc xúc động và sâu lắng nhất trong đám cưới.

Khi nào cô dâu Tày không đội nón?

Người Tày quan niệm cô dâu đã gả đi thì khi trở về nhà mẹ đẻ mang danh nghĩa như "khách". Tuy nhiên, với trường hợp ở rể hoặc sống ở cả hai bên gia đình, cô dâu ra cửa sẽ không phải đội nón.

Điều này ngầm cho thấy cả cô dâu và chú rể đều là người của cả hai bên nội ngoại. Sau khi cưới, hai vợ chồng được phép làm ăn ở cả hai bên và có trách nhiệm chăm sóc gia đình đôi bên; con cái mang hai họ và được chia tài sản của cả hai gia đình.

Ông đưa, bà đón và màn hát đối đáp trước giờ rước dâu

Ở vùng đồng bằng Bắc Bộ, con gái đi lấy chồng thường được bố mẹ đưa đi. Còn người Tày ở Cao Bằng chỉ có ông đưa, bà đón (quan lang) cùng phù dâu, phù rể. Ông đưa, bà đón thường là người khéo ăn nói, biết hát lượn.

Trước khi cô dâu ra cửa, nhà gái đặt một chiếc mâm trước cửa ra vào, trên mâm có 3 bát rượu. Ông đưa, bà đón ngồi hai bên đối đáp, chúc rượu nhau; ai đối không được thì phải uống rượu. Màn đối đáp diễn ra trong không khí vui vẻ, hồi hộp - chỉ khi nhà trai đối đáp được và hay thì nhà gái mới cho đón dâu.

Người cha đi giày mới cho con gái

Khi cô dâu bước ra cửa, người cha hoặc chú, bác ruột sẽ đi đôi giày mới cho cô. Người Tày quan niệm khoảnh khắc bố đi giày cho con gái là lúc người con phải tự bước vững trên đôi chân của mình.

Đó là giây phút thiêng liêng, gửi gắm mong mỏi của người cha: mong con gái từ nay trưởng thành, cùng chồng chăm lo cho gia đình riêng và sống vui vẻ, hạnh phúc.

Nét đẹp văn hóa của người Tày Cao Bằng

Đám cưới là một trong những khoảnh khắc thiêng liêng nhất của đời người, và những phong tục tốt đẹp góp phần làm cho ngày vui thêm trọn vẹn, ý nghĩa. Đến nay, tục đội nón cho cô dâu Tày vẫn được gìn giữ, mang đậm bản sắc dân tộc.

Cao Bằng là vùng đất giàu văn hóa và cảnh sắc, từ thác Bản Giốc, khu di tích Pác Bó đến làng đá Khuổi Ky hơn 400 năm tuổi. Nếu muốn tận mắt trải nghiệm không gian văn hóa vùng cao này, bạn có thể tham khảo tour Cao Bằng 2 ngày 1 đêm - Thác Bản Giốc - Pác Bó của Hanoi Etoco.