Cách chống say xe hiệu quả - 8 mẹo đơn giản dễ áp dụng

Nhiều người uống thuốc chống say xe sau khi xe đã lăn bánh. Rồi thắc mắc tại sao thuốc không có tác dụng.

Say xe không phải vì cơ thể yếu. Phần lớn là vì làm sai một số thứ rất cơ bản - mà nếu biết sớm, chuyến đi sẽ dễ chịu hơn hoàn toàn.

Vì sao bị say xe?

Não nhận tín hiệu mâu thuẫn: mắt nhìn thấy một thứ (ghế xe, màn hình điện thoại - cố định), nhưng tai trong lại cảm nhận chuyển động. Não không biết tin cái nào, phản ứng bằng cách kích hoạt phản xạ buồn nôn.

Hiểu được nguyên nhân, mọi mẹo chống say đều có lý do rõ ràng - không phải mù quáng thử.

Trước khi lên xe

Uống thuốc đúng thời điểm

Đây là sai lầm phổ biến nhất: uống thuốc sau khi xe chạy, hoặc khi đã thấy nôn nao.

Các thuốc chống say xe phổ biến như Cinnarizin, Dimenhydrinate (Nautamine) cần 30-60 phút để ngấm vào máu và có tác dụng. Uống khi đã say - gần như vô nghĩa.

Lưu ý: thuốc có thể gây buồn ngủ. Không tự ý dùng cho trẻ dưới 2 tuổi, phụ nữ mang thai, người đang lái xe - hỏi dược sĩ trước.

Ăn nhẹ trước khi đi

Bụng quá đói hoặc quá no đều làm say nặng hơn. Một bữa nhẹ khoảng 1-2 tiếng trước là đủ. Tránh đồ nhiều dầu mỡ, cay nồng, hoặc có mùi mạnh.

Gừng - mẹo đơn giản có cơ sở

Gừng là thứ hiếm hoi trong danh sách mẹo dân gian có bằng chứng khoa học hỗ trợ. Gingerol trong gừng giúp giảm tín hiệu buồn nôn từ dạ dày lên não.

• Kẹo gừng, trà gừng ấm hoặc viên gừng uống trước 30 phút
• Cắt lát gừng tươi ngửi hoặc ngậm trong xe

Khi ngồi trên xe

Chọn chỗ ngồi ít rung lắc nhất

• Ô tô: ghế trước hoặc giữa xe - gần trục bánh xe sau, ít xóc nhất
• Tàu thuyền: giữa tàu, tầng thấp, càng gần mặt nước càng ít lắc
• Máy bay: ghế gần cánh - điểm cân bằng của thân máy bay
• Xe buýt/xe khách: tránh hàng cuối - xóc mạnh nhất

Bỏ điện thoại xuống

Nhìn màn hình khi xe đang chạy là nguyên nhân số 1 gây say trong thời đại điện thoại. Mắt thấy hình ảnh tĩnh, tai trong cảm nhận chuyển động - não loạn ngay.

Thay thế: nhìn ra xa theo hướng xe chạy, giữ tầm mắt ở đường chân trời hoặc phong cảnh phía trước. Não sẽ nhận được tín hiệu nhất quán từ cả mắt lẫn tai trong.

Thoáng khí, tránh mùi nồng

Mùi xăng, nước hoa đặc, đồ ăn nồng trong không gian kín đẩy nhanh cảm giác say. Mở hé cửa sổ, bật gió nhẹ, tránh dùng nước hoa khi đi xe đường dài.

Ngủ - cách hiệu quả nhất trong tất cả

Không phải "nếu được" - mà nên chủ động tạo điều kiện để ngủ. Đây là cách duy nhất triệt để nguyên nhân gốc: khi ngủ, não ngừng xử lý xung đột tín hiệu giữa mắt và tai trong, phản xạ buồn nôn không được kích hoạt.

Thậm chí trạng thái nửa ngủ nửa thức - mắt nhắm, người thả lỏng, ý thức lơ mơ - cũng đủ để giảm say đáng kể. Không cần ngủ sâu.

Cách dễ ngủ hơn trên xe:

• Gối cổ chữ U - giữ đầu khỏi bị lắc và gật, quan trọng nhất trên xe khách và tàu hỏa
• Bịt tai - tiếng động cabin duy trì trạng thái tỉnh táo. Earplugs foam rẻ tiền nhưng hiệu quả rõ
• Bịt mắt hoặc kéo mành cửa sổ - ánh sáng thay đổi liên tục khi xe chạy kích thích não
• Tựa vào thành xe hoặc ghế, không để người lơ lửng - cơ thể căng để giữ thăng bằng sẽ không thả lỏng được
• Thở chậm và đều - 4 giây hít, 6 giây thở ra. Đủ để hạ nhịp tim và kéo giấc ngủ đến

Tận dụng tác dụng phụ của thuốc: Cinnarizin và Dimenhydrinate đều gây buồn ngủ. Thay vì coi đó là bất tiện, hãy uống trước 30-60 phút, lên xe là ngủ luôn - vừa chống say, vừa không mất thời gian chuyến đi.

Với trẻ em hay say xe nặng, ngủ còn hiệu quả hơn bất kỳ thuốc nào. Lên xe sau bữa ăn nhẹ, để trẻ nằm thoải mái, bật nhạc nhẹ - phần lớn sẽ ngủ trước khi xe ra khỏi thành phố.

Các mẹo dân gian thực dụng

Những mẹo dưới đây chưa có bằng chứng khoa học mạnh, nhưng nhiều người thấy có hiệu quả - đơn giản, không hại gì, đáng thử:

Dầu gió - bôi thái dương hoặc hít

Tinh dầu bạc hà trong dầu gió có tác dụng làm dịu nhẹ cảm giác buồn nôn. Bôi vào thái dương, cổ tay hoặc hít trực tiếp khi bắt đầu thấy khó chịu.

Vỏ quýt - hít tinh dầu tự nhiên

Bóp nhẹ vỏ quýt tươi để tinh dầu tiết ra, hít sâu. Mùi citrus nhẹ, dễ chịu, có thể giúp giảm cảm giác buồn nôn theo cơ chế tương tự aromatherapy.

Bấm huyệt Nội Quan

Huyệt nằm ở cổ tay trong, cách nếp gấp cổ tay khoảng 3 ngón tay, giữa hai gân. Ấn nhẹ và giữ 1-2 phút. Được dùng trong y học cổ truyền để giảm buồn nôn, có một số nghiên cứu hỗ trợ.

Miếng dán Salonpas vào rốn

Mẹo dân gian phổ biến - cơ chế chưa được giải thích rõ về mặt khoa học nhưng nhiều người dùng thấy hiệu quả. Dán trước khi lên xe 15-20 phút.

Tóm tắt - làm gì trước chuyến đi dài

• Uống thuốc chống say (nếu dùng) trước 30-60 phút
• Ăn nhẹ, tránh đồ dầu mỡ và mùi nồng
• Uống trà gừng hoặc ngậm kẹo gừng
• Chọn ghế ít rung: trước ô tô, giữa tàu, cạnh cánh máy bay
• Không dùng điện thoại - nhìn ra xa theo hướng xe
• Mang theo dầu gió, vỏ quýt, hoặc miếng dán nếu hay say nặng

Say xe không phải chuyện không giải quyết được. Chuẩn bị đúng từ trước - chuyến đi sẽ khác.

Nếu bạn là người dễ say xe, nên ưu tiên chọn các dòng xe rộng rãi, ghế ngồi êm và hệ thống giảm xóc tốt để giảm cảm giác khó chịu khi di chuyển. Bạn có thể tham khảo dịch vụ cho thuê xe ô tô với nhiều lựa chọn phù hợp cho từng hành trình.