Bản Sin Suối Hồ Lai Châu - "Sa Pa của thế kỷ trước"

Người ta gọi Sin Suối Hồ là "Sa Pa của thế kỷ trước" - đẹp như Sa Pa, nhưng ở cái thời Sa Pa chưa bị bê tông và hàng quán lấn mất. Điều lạ là vẻ đẹp ấy không phải của trời cho: nó được cả một bản người H'Mông cùng nhau gây dựng lại từ con số âm - từ một bản nghiện thuốc phiện.

Sin Suối Hồ ở đâu? Tên bản nghĩa là gì?

Theo tiếng Quan Hỏa, Sin Suối Hồ nghĩa là "suối có vàng". Bản nằm ở độ cao gần 1.500m, là bản Cái - bản gốc mang cùng tên với xã - trong số 10 bản của xã Sin Suối Hồ, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu. Từ thành phố Lai Châu vào bản khoảng 30km, từ Hà Nội khoảng 400km, ô tô chạy thẳng tới nơi.

Bản hiện có 141 hộ với khoảng 750 nhân khẩu - thuộc loại rất lớn so với các bản vùng cao. Nhờ độ cao gần 1.500m, mùa hè nhiệt độ trung bình chỉ 16-22 độ: dưới xuôi nóng 40 độ thì đêm trên bản vẫn phải đắp chăn.

Từ bản thuốc phiện thành điểm du lịch cộng đồng đẹp nhất ASEAN

Trước năm 1992, nơi đây trồng rất nhiều thuốc phiện, gần như cả bản nghiện. Người gieo hạt giống thay đổi là cụ Hảng A Lùng (sinh năm 1928): nghe truyền đạo qua chiếc đài radio, cụ thấm nhuần rồi kiên trì khuyên bà con bỏ cây thuốc phiện. Hai bố con cụ cùng vài người trong bản đưa từng người vào rừng cai nghiện - ròng rã 10 năm thì cả bản sạch bóng thuốc phiện.

Con trai cụ - mục sư Hảng A Sà - đi tiếp chặng sau: vận động bà con bỏ rượu (nay cả bản không uống, cùng lắm nhấp môi khi tiếp khách), bỏ thuốc lào thuốc lá, chăm chỉ làm ăn. Từ một người học hết lớp 5, ông trở thành tiếng nói được kính trọng nhất vùng; tháng 8/2019 ông có mặt trong buổi Thủ tướng gặp gỡ, biểu dương các chức sắc tôn giáo tiêu biểu tại Đà Nẵng. Và năm 2022, Sin Suối Hồ được vinh danh Điểm du lịch cộng đồng hấp dẫn nhất ASEAN.

Cả bản là một khu "resort" có phân công

Điều khiến dân làm du lịch phải ngả mũ là cách bản tự tổ chức như một công ty - làm du lịch cả bản nhưng không nhà nào giẫm chân nhà nào:

- Nhà ở vị trí đẹp làm chỗ nghỉ, đủ phong cách: phòng riêng khép kín, nhà nghỉ cộng đồng, cả "nhà tổ chim" trên những cây cổ thụ
- Nhà làm homestay không nuôi gia súc, gia cầm gần nhà - giữ không gian sạch, không mùi
- Nhà xa trung tâm thì nuôi gà, lợn cung cấp cho chính các homestay và du khách
- Nhà mở nhà hàng, nhà mở quán ăn, quán cà phê
- Cả bản trồng phong lan thương mại; vẫn giữ nương, trồng thảo quả, sa nhân bán sang Trung Quốc
- Các nhà hiến đất mở rộng đường; nhà nào cũng vệ sinh sạch sẽ, đường bản sạch như sân nhà
- Bản có đội văn nghệ riêng, giữ trọn văn hóa H'Mông cả vật thể lẫn phi vật thể

Các hộ kinh doanh luôn hỗ trợ nhau làm ăn chân chính - phát triển mà giữ được tình đoàn kết thôn bản. Thứ "du lịch bền vững" nhiều nơi hô khẩu hiệu, ở đây bà con lặng lẽ làm được.

Đến Sin Suối Hồ chơi gì?

Chợ phiên Sin Suối Hồ sáng thứ Bảy

Chợ họp ngay trong bản vào sáng thứ Bảy hằng tuần, có 54 gian hàng tượng trưng cho 54 dân tộc Việt Nam. Khách không chỉ mua nông sản, thổ cẩm mà còn được tự tay trải nghiệm xay gạo, mài vải, thử mật ong rừng.

Dạo bản ngắm những chiếc cổng "kể chuyện"

Mỗi cổng nhà ở Sin Suối Hồ là một tác phẩm trang trí bằng chính vật dụng đời sống người H'Mông - cây khèn, cây sáo, con quay, nông cụ… không cổng nào giống cổng nào. Đi hết một vòng bản là xem hết một "bảo tàng sống" ngoài trời.

Cà phê Ka Sha và một chuyện tình xuôi ngược

Ghé Café Ka Sha uống cà phê ngắm núi, bạn sẽ gặp cặp vợ chồng chủ quán đặc biệt: anh Ngọc - chàng trai Sài Gòn từng làm nhiếp ảnh gia kiêm đầu bếp khách sạn 5 sao ở Phú Quốc - lên bản rồi "kẹt" lại, được đồng bào cưu mang, và nên duyên với chị Sú, con gái mục sư trong bản. Chuyện tình của họ từng lên báo Tuổi Trẻ.

Trekking thác Trái Tim

Từ bản đi xe máy một đoạn rồi đi bộ xuyên rừng chừng 1km là tới thác Trái Tim - cung ngắn, vừa sức cả người ít vận động, đổi lại là rừng nguyên sơ và con thác mang hình trái tim giữa núi.

Săn mây ngay tại bản

Mùa khô, mây luồn tới tận hiên nhà - không phải leo đỉnh nào cả, mở cửa homestay ra là gặp biển mây.

Di sản người H'Mông: bức tường 300 năm và hòn đá "sổ đỏ"

Bản còn giữ bức tường của 1 ngôi nhà trình cổ khoảng 300 năm tuổi - được coi là dấu tích ngôi nhà đầu tiên của người H'Mông tại Việt Nam - cùng hòn đá "sổ đỏ" độc nhất vô nhị. Đây là hai điểm ít nơi nào có được.

Mùa nào thức nấy

Mùa lúa, quanh bản là ruộng bậc thang vàng óng. Mùa xuân, cả bản thành vườn đào, mận, táo mèo nở hoa. Mùa nào lên cũng có cái để ngắm - chỉ khác nhau ở gam màu.

Gợi ý lịch trình

Sin Suối Hồ hợp nhất với chuyến 2 ngày cuối tuần từ Hà Nội: ngủ một đêm homestay trong bản, sáng hôm sau săn mây, trên đường về ghé chợ phiên San Thàng (họp sáng Chủ nhật) và tu viện cổ Tả Phìn. Lịch trình chi tiết, giá trọn gói xem tại: Tour Sin Suối Hồ 2 ngày 1 đêm từ Hà Nội.

Còn nếu muốn xem Lai Châu rộng hơn ngoài Sin Suối Hồ, mời bạn đọc tiếp: các điểm du lịch tại Lai Châu.